VU-onderzoek Drenthe: Kan wandelcoaching druk op GGZ verlichten?

Steeds meer mensen doen een beroep op GGZ-zorg. De wachttijden in de GGZ lopen soms op tot meer dan een jaar. Om de GGZ te ontlasten wordt in het VU-onderzoek nagegaan of mensen die risico lopen om op de wachtlijst te komen, baat hebben bij wandelcoaching. Daarmee kunnen naar verwachting grotere problemen worden voorkomen.

Wandelcoaches zijn professionals die, al lopend in de natuur, mensen helpen om veerkracht op te bouwen en weer in balans te komen. Onderzoek laat zien dat wandelcoaching kan bijdragen aan het verminderen van stressgerelateerde klachten en het vergroten van psychisch welbevinden. Coaching in de buitenlucht is niet alleen rustgevend, maar zet letterlijk en figuurlijk in beweging.

De pilot onderzoekt ook of de wandelcoach-aanpak structureel opgenomen kan worden in het zorg- of welzijnsaanbod. Daarmee kan het beschikbaar worden voor iedereen en draagt het project bij aan gelijke kansen op hulp en het verkleinen van gezondheidsverschillen. Hopelijk helpt dit ook mee de GGZ toekomstbestendiger te maken.

Ben je welzijnsmedewerker of huisarts in Assen? We hebben nog ruimte voor enkele deelnemers in de wandelcoachsessies. Mail gerust als je meer informatie wilt en eventueel patiënten/cliënten wilt doorverwijzen.

De wandelcoaches en Jolanda Maas

Start van de coachwandelingen

‘Ik start zo met mijn eerste coachwandeling in het natuurgebied Drentsche Aa! Zin in met dit prachtige weer.’ Een bericht van Barbara Veldboom in de groepsapp. ‘Veel plezier Barbara! Ik heb gisteren twee succesvolle intakewandelingen gehad en kijk uit naar de trajecten,’ zegt Susan Boot.

Acht gedreven wandelcoaches startten begin januari vanuit Assen met buitensessies aan mensen doorverwezen door hun huisarts of welzijnscoach. Dit in het kader van project Stap voor Stap Mentaal Sterker: Wandelcoaching als route naar Mentale Veerkracht.’ Het Preventiefonds Assen en de Provincie Drenthe hebben er vertrouwen in en financieren het project. Jolanda Maas (VU) onderzoekt samen met Anne Mulder en Tjisse Brookman of wandelcoaching een onderdeel kan worden van het zorg- en welzijnsaanbod in Drenthe.

Kan wandelcoaching geïntegreerd worden in het zorg- en welzijnsaanbod om het overbelaste GGZ-systeem een beetje te ontzien? Jaarlijks staan er meer dan 100.000 mensen op de wachtlijst. Elk jaar meldt 25% van alle mensen zich aan bij de GGZ en de hulp die daar door professionals gegeven kan worden beslaat slechts 9%. Dweilen met de kraan open, zul je denken. We moeten nagaan of er mogelijkheden zijn om de GGZ-zorg iets te ontlasten. Een land vol wandelcoaches, daar moeten toch kansen liggen? Zeker als je denkt aan onderzoek van Ien Thelen (Open Universiteit) waaruit blijk dat bij wandelcoaching doelen vlotter worden behaald dan in binnenkamerscoaching.

Vooraf

De wandelcoaches zijn begonnen, maar er ging wel wat aan vooraf. Tjisse Brookman wist beleidsmedewerkers van de gemeente Assen en de provincie Drenthe, huisartsen en welzijnswerkers enthousiast te krijgen voor dit wandelcoach-project waarin ook een duidelijke wetenschappelijke component zit.

Een jaar vóór de financiering rond was overlegden we al met verschillende partners van het project. Naast Tjisse Brookman, adviseur Natuur en Gezondheid, waren van het begin af aan ook Jolanda Maas, Universitair Hoofddocent VU, Margreet Teelken, huisarts bij de Havendokters, Nicolette Moes van GGZ Drenthe, Esther Arends van Dr. Drenthe, Koen Jansen van Vaart Welzijn en ik namens Wandelcoach.nl druk bezig om het project vorm te geven.

Vroegtijdige hulp: Preventie

Gedeputeerde Yvonne Turenhout verantwoordelijk voor de subsidie zegt: ‘In Drenthe geloven we in de kracht van preventie. Met deze pilot bieden we vroegtijdige hulp, zodat mensen niet onnodig op een wachtlijst belanden. We onderzoeken bovendien hoe we deze aanpak gaan verankeren in zorg en welzijn. Daarmee lopen we landelijk voorop en daar ben ik trots op.’ Bron: Sociale Agenda Drenthe.

Deskundigheidsbevordering

In de pilot begeleiden wandelcoaches mensen met lichte psychische problematiek doorverwezen door hun huisarts of welzijnsmedewerker op basis van goed doordachte in- en exclusiecriteria. Om ervoor te zorgen dat de sessies voor iedereen veilig zijn, volgden de wandelcoaches eind 2025 een training vanuit GGZ Drenthe, gegeven door Gitty Verhoef en Nicolette Moes. Ze leerden hoe ze zwaardere problematiek kunnen herkennen en wat ze dan kunnen doen.

Wandelcoaches Barbara Verboom en Bieuwk de Vries

Wandelcoaching

Alle wandelcoaches zijn dus nu aan de wandel vanuit enkele startpunten in Assen. Ze werken vanuit methodieken van oplossingsgerichte therapie en positieve psychologie en focussen op wat iemand wél kan in zijn situatie. Daarmee is wandelcoaching nauw gelinkt aan Positieve gezondheid. Ook zetten ze de natuur en belichaamde emotieregulatie in.

Eerder onderzoek liet zien dat wandelcoaches die de Post-HBO Wandelcoach Opleiding volgden bijdragen aan het verminderen van stressgerelateerde klachten en het psychisch welbevinden bij hun cliënten bevorderen (van den Berg, 2016 & Beute, 2021)

Wat kun je doen in jouw gemeente, wandelcoach?

Stel je wilt je eigen gemeente warm maken voor wandelcoaching? Jolanda en Tjisse zeggen: neem contact op met zorg- en welzijnsinstellingen en beleidsambtenaren in gemeenten in jouw omgeving en vertel ze over de Drentse pilot en de achtergrond daarvan. Vraag hen hoe ze aankijken tegen het inzetten van wandelcoaches ter voorkoming dat mensen op de wachtlijst in de GGZ komen.

Vraag eens of dat structureel geborgd kan worden en vraag wat ervoor nodig zou zijn om dit van de grond te krijgen.

Daarbij kun je verwijzen naar de pilot die nu draait in Assen m.b.v. ondersteuning van Preventiefonds Assen en de Provincie Drenthe. Wellicht staan ook in andere gemeenten mensen open om dit uit te proberen?

Het zou super zijn als je de informatie die je uit deze gesprekken krijgt deelt met ons. Met die input krijgen we namelijk inzicht in hoe gemeentes aankijken tegen de inzet van wandelcoaches en in hoe dit breder geborgd kan worden.

Heb je vragen over het onderzoek? Mail naar projectleider Jolanda Maas 

Heb je vragen over de Wandelcoach Opleiding? Mail naar info@wandelcoach.nl

Wil jij ook mensen begeleiden in de natuur en een professionele, steengoede wandelcoach worden?

Onze NOBCO erkende Post-HBO Wandelcoach Opleiding biedt je de kans om je te ontwikkelen tot een uitmuntende coach. Met deze praktijkgerichte en leuke opleiding leer je hoe je de natuur effectief kunt inzetten, zonder zweverigheid, en bouw je aan een succesvolle carrière als wandelcoach.

Waar en wanneer kun je starten met de Wandelcoach Opleiding?

• Bunnik (Utrecht), 18 september 2026
• Bunnik (Utrecht), 8 oktober 2026
• Apeldoorn, 30 oktober 2026
• Bunnik (Utrecht), 6 november 2026

Heb je zin om mee te doen, meld je hier aan.

Kijk op Post HBO Wandelcoach Opleiding voor meer informatie.
Heb je vragen? Mail naar info@wandelcoach.nl .

Je bent van harte welkom.