Systemisch Wandelcoachen, hoe ik ermee leerde werken

Wandelcoach en blogger Hanneke Weesie volgde onze tweedaagse training Systemisch Wandelcoachen. Ze beschrijft haar ervaringen in een blog. Hanneke schrijft over:  

• De diepgaande invloed van systemen op ons leven (of je wilt of niet) 
• Hoe ze diep onder de indruk is van verrassende oefeningen in de natuur, bijvoorbeeld over het gezin van herkomst 
• De centrale rol van het lichaam in de systemische blik 
• Werkelijk leren waarnemen en coachen zonder oordeel 
• Het open contact met de andere deelnemers en de warme sfeer neergezet door de trainers.  

Op weg naar de training 

Het is woensdagmorgen. Ik parkeer mijn auto en loop over de prachtige oprijlaan van Amelisweerd naar De Veldkeuken; de locatie voor de tweedaagse training ‘Systemisch Wandelcoachen’. Het is fris en nog een beetje mistig. Wanneer ik de deur opendoe, komt de geur van versgebakken brood me tegemoet vanuit de winkel. Huiskat Tommy kijkt me nieuwsgierig aan, de koffie en vers rozijnenbrood staan klaar. Een voor een druppelen de deelnemers binnen.  

De invloed van systemen

Ik ben hier voor de tweedaagse training Systemisch Wandelcoachen, gegeven door trainers Oda Salomons en Eveline Vermeeren.  

Ze maken meteen duidelijk dat Systemisch wandelcoachen niet gaat over het oplossen van problemen. Het gaat over kijken naar samenhang tussen systemen en mij en straks ook mijn coachee. Iedereen maakt deel uit van meerdere systemen: je gezin van herkomst, je werk, het team, de maatschappij en nog veel meer systemen. Die systemen hebben hun eigen dynamiek en regels, en die werken door in gedrag en keuzes. Vaak zonder dat je je daarvan bewust bent. Die systemen hebben invloed, of je dat nu wilt of niet. Met dat inzicht gaan we meteen aan de slag. En, zoals bij alle trainingen van Wandelcoach.nl, lekker buiten, in de natuur!   

Volgorde

We trekken onze warme jas en handschoenen aan en gaan naar buiten. We gaan oefenen, zelf ervaren. Eveline vertelt hoeveel inzicht een familieopstelling kan geven en nodigt ons uit om de oefening mee te doen. Ik stel me op als moeder, met naast mij een deelnemer in de rol als vader. Tegenover ons staan ‘onze’ drie kinderen, van jong naar oud. Dit voelt prima. Overzichtelijk, kloppend. Wanneer Eveline een van de kinderen vraagt om achter mij te komen staan, verandert er meteen iets. Ik voel me onrustig en merk dat ik steeds achterom kijk. Zodra het kind weer op de ‘eigen plek’ gaat staan, voel ik de rust terugkomen. Ik ben verrast over het fysieke effect als iets ‘niet klopt’ volgens het systeem.  

In de volgende oefening vraagt Eveline ons om allemaal in een kring te gaan staan, op volgorde van leeftijd. We lachen, schuiven wat en lopen daarna weer heen en weer. Ik ga naast Linda staan, we lijken namelijk van dezelfde leeftijd. Maar ergens klopt er iets niet en zij voelt dat ook. Ze gaat aan de andere kant van mij staan. Ja, zo hoort het, dit voelt goed. En wat blijkt; we staan nu inderdaad ‘goed’, want Linda is een maand ouder dan ik. Bizar. En zo kan het dus ook binnen een team werken. Niet alleen leeftijden, ook de mate van senioriteit kan bepalend zijn voor de dynamiek binnen in een systeem. Voor mij beginnen de eerste kwartjes al te vallen. Ik realiseer me dat ik bepaalde opmerkingen van collega’s misschien helemaal niet zo persoonlijk op hoef te vatten. Het stelt me gerust, en ik voel opluchting.  

 Dit geldt ook voor mijn mede-deelnemer Sil. Als queer persoon merkte hij op jonge leeftijd al dat ‘het systeem’ (de maatschappij, de familie, school) niet automatisch rekening met hem hield. “In sommige systemen word je in een hokje gezet waar je niet hoort. Of je bestaat simpelweg niet. Systemen en het niet automatisch ervaren van een plek in dat systeem hebben mijn ontwikkeling enorm beïnvloed. Ik ben me daardoor enorm bewust van de kracht die uit kan gaan van systemen.”  

Het gezin van herkomst

Later werken we met een oefening waarin we het gezin van herkomst opstellen met materialen uit de natuur. Stenen, takken en bladeren krijgen een plek en vormen een collage. Wie staat waar? Wie hoort erbij? Wie staat te ver naar voren of juist te ver weg? Ik doe de oefening met Saskia en beschrijf als coach wat ik zie. Letterlijk en feitelijk, zonder het in te vullen. Het valt me op dat het blaadje dat Saskia vertegenwoordigt deels buiten het kader valt. Ze ziet het ook en het raakt haar zichtbaar. "Ik ben al zoveel jaar bezig met mijn plek binnen mijn gezin van herkomst en ik heb hier al zoveel mee gewerkt. Maar nu zie ik het met nieuwe ogen. Misschien sta ik toch anders binnen het gezin dan ik dacht." Ze bedankt me voor dit nieuwe inzicht. "Dit had ik echt niet verwacht". Later geeft ze aan dat ze dit inzicht binnen haar familie gaat delen. 

Leren waarnemen zonder oordeel

Tijdens de training merk ik hoe vaak ik geneigd ben om te interpreteren of te verklaren. En dat geldt niet alleen voor mij. Een ogenschijnlijk gewone vraag als "Waarom kijk je zo boos?" vult eigenlijk al heel veel in. In Systemisch wandelcoachen leggen we de focus op fenomenologisch waarnemen: benoemen wat je ziet, hoort of voelt, zonder er betekenis aan te geven. We oefenen hiermee. Door te zeggen: "Ik zie een frons tussen je wenkbrauwen" of "Ik merk dat je sneller gaat lopen" blijft de beweging bij de coachee. Door niet in te vullen, ontstaat er meer ruimte. 'Kijken met zachte ogen' zoals Eveline en Oda het noemen.  

Deelnemer Judith benoemt tijdens een reflectiemoment hoe dit haar manier van coachen verandert. "Eén van de dingen die ik heb geleerd is dat ik meer mag vragen over iets wat ik (denk te zien) zie bij de coachee. Zonder oordeel, zonder advies, er is geen goed of fout." 

Het lichaam liegt niet

In vrijwel alle oefeningen speelt het lichaam een centrale rol. We letten op richting, tempo, spanning en ontspanning. Niet als extra laag, maar als essentiële informatie. Sil: "Het lichaam maakt de beweging vaak al voordat het hoofd dat kan. Door te volgen wat het lichaam wil, krijg je toegang tot informatie die je met praten niet bereikt. Waar wil iemand naartoe lopen? Waar stokt de beweging? Wat gebeurt er als iemand letterlijk een stap opzij zet? Deze manier van kijken verrijkt mijn werk als coach enorm." 

Leren in een veilige setting

De manier waarop Oda en Eveline de training begeleiden, maakt het leren licht en serieus tegelijk. Ze weten binnen mum van tijd een veilige en warme setting te creëren. Er is structuur en helderheid, maar ook ruimte om te zoeken. We oefenen veel als coachee en ook als coach en ontvangen gerichte feedback. Fouten maken hoort erbij. De rust van Eveline en de opgewektheid van Oda zijn voor mij een perfecte combinatie. "Het vele oefenen geeft mij vertrouwen om na de training meteen met systemisch werken aan de slag te gaan", deelt Judith. En Sil vertelt dat hij de oefeningen inmiddels al inzet in zijn wandelingen – met merkbaar effect bij zijn coachees. 

Wat ik meeneem na twee dagen

Er is een wereld van systemisch kijken voor me open gegaan. Er zit zoveel onder hetgeen je ziet en kunt waarnemen: systemen, patronen, ordening, binding en balans. Niets staat op zichzelf en iedereen draagt onzichtbare draden mee uit families, teams, organisaties en culturen. Wat me vooral bij blijft, is de uitnodiging om niet te willen fixen. Om te blijven bij wat zich laat zien, zonder het te willen begrijpen of oplossen.  

Ik ga naar huis met concrete oefeningen, een stevige basis en vooral met vertrouwen. Vertrouwen dat ik niet alles hoef te weten. Dat het systeem laat zien wat gezien wil worden, als ik maar bereid ben om echt te kijken. En dat maakt deze training voor mij niet alleen leerzaam, maar blijvend waardevol. 

Bedankt aan alle mede-deelnemers en speciale dank aan mijn intervisiegenoten Judith en Sil. En Oda en Eveline voor jullie geweldige en warme begeleiding. De training was een cadeau! 

Meer weten over Systemisch Wandelcoachen?

Kijk bijvoorbeeld eens naar dit artikel:

• Ontdek de Kracht van Systemisch Coachen in de Natuur

Toolbox en Kennisbank

Meer inspirerende artikelen, video’s en blogs over Systemisch Wandelcoachen ivind je in onze Toolbox Wandelcoachen.
De Toolbox Wandelcoachen is een onderdeel van onze vrij toegankelijke Kennisbank

Meer leren over de Systemisch Wandelcoachen of over Systemisch Coachen in de Natuur?

In de de Training Systemisch Wandelcoachen leer je systemisch te kijken naar de vragen van je coachee en te werken in de natuur.
Je ontwikkelt vaardigheden om niet alleen het verhaal van je coachee te horen, maar ook de onderliggende dynamieken in beeld te brengen die het vraagstuk beïnvloeden.

Je leert hoe jouw coachee fysiek kan ervaren hoe hij deel is van een systeem, en te voelen wat een florerende plek in het systeem is. Zo kan zijn potentieel tot bloei komen en zijn energie weer vrij stromen. Jij, als coach gaat deze stappen ook ervaren in de training.

In de training krijg je taal en vaardigheden aangereikt bij dat wat je altijd al voelde (in de onderstroom), maar nog niet onder woorden kon brengen. Na deze tweedaagse weet je hoe je Systemisch coachen integreert in je wandelcoaching en hoe je coachees begeleidt naar blijvende verandering en groei.

• Je krijgt zicht op patronen en dynamieken die doorwerken in systemen.
• De natuur als gids en spiegel voor systemische processen in te zetten.
• Je leert te werken met natuurlijke opstellingen die verandering stimuleren.

Waar en Wanneer

• 30 oktober en 27 november 2026, Bunnik (Utrecht)

Kijk op Training Systemisch Wandelcoachen voor meer informatie.
Heb je vragen? Mail naar info@wandelcoach.nl .

Je bent van harte welkom!